توسط : با روند رو به رشد استفاده افراد از هویتهای دیجیتالِ خود برای انجام تراکنشهای مجازی در تمامی جنبههای زندگی روزمره، حمایتگرایی دادهای و فناوری بلاک چین نیز برجستگی بیشتری یافته است. اگر که کسی راهی برای دسترسی به اطلاعات شخصیمان بیابد، به همه ثبتهای مالی، تصاویر، متنها و مکانهای حضورمان دسترسی خواهد داشت.
بک پرس؛ رسانه تخصصی شهر هوشمند و فناوری های هوشمند
دولتها و نهادها قانونی، کار مداخله برای تهیه و اعمال مقررات استفاده و ذخیرهسازی دادهها در فضای مجازی را آغاز کردهاند. بسیاری بر این باورند که اعمال مقررات نه فقط برای تضمین ایمنی مصرفکنندگان بلکه برای کمک به فناوریها برای جلب اطمینان مشتریان نیز ضرورت دارد؛ با این حال این نگرانی وجود دارد که برخی دوراندیشیها و ابداعات، بالاخص بلاکچین ، پیامدهای منفی مستقیمی برای فناوریهای داده-شبکهای داشته باشند.
اتحادیه اروپا و مقررات محافظت دادهها
اخیرا اتحادیه اروپا اعمال «مقررات عام محافظت دادهها» (GDRP) را با سه هدف آغاز کرده است: «هماهنگسازی قوانین حریم خصوصی دادهای در سرتاسر اروپا، محافظت از حریم خصوصی دادهای همه شهروندان اتحادیه اروپا و تقویت آن، و شکلدهی مجدد به رویکرد سازمانها به حریم خصوصی دادهای در سراسر منطقه اروپا».
این مقررات جدیدی دربردارنده ویژگیهای کلیدیای است که استفاده از دادهها در تمامی فعالیتهای مجازی را دگرگون میسازد؛ این مقررات، الزامات فنی و ساختاری جدیدی را به نهادهای پردازش-دادهها، چه آنها که عمومی هستند و چه خصوصیها، وارد میکند و مهمتر اینکه به سوژههای دادهای (“data-subjects”) یعنی افراد این امکان را میدهد که مهار ذخیرهسازی و استفاده از دادههای شخصیاش را در دست داشته باشند.
به طور مثال، این مقررات، سازمانها و شرکتهای دادهمحور را ملزم میسازد که به منظور تضمین «عامدانه و آگاهانه» حریم خصوصی شهروندانِ اتحادیه اروپا اقدامات محافظت دادهای را به اجرا بگذارند، ارزیابی ریسک را مدون سازند، و حتی برخی شرکتها را ملزم میکند تا برای نظارت بر رعایت مقررات GDRP توسط شرکت، یک «مدیر محافظت دادهای» را به استخدام در آورند.
این مدیر محافظت دادهای می تواند هر زمان تشخیص داده شد که خطری متوجه حریم خصوصی دادهای است مقامات مربوطه را مطلع سازند. جریمههای سنگینی در انتظار شرکتهایی خواهد بود که این مقررات را رعایت نکنند.
در عین حال، مطابق مقررات جدید، سوژههای دادهای از «حق حذف» برخوردارند، به این معنا که هر فرد حق این را دارد که خواستار حذف دادههای شخصی خود که به صورت دیجیتال ذخیرهسازی شده است گردد. مضاف بر این، سوژهای دادهای حق دارند که یک نسخه از اطلاعات شخصی خود که در اختیار شرکتها است را درخواست کنند و شرکتها هم به نوبه خود ملزم خواهند بود که سوژههای دادهای را درخصوص نحوه پردازش، اکتساب و تسهیم اطلاعاتشان مطلع سازند.
GDRP که از آن به عنوان مهمترین مقررات مربوط به حریم خصوصی دادهای طی 20 سال گذشته یاد میشود، مختص به اتحایده اروپا است اما در آینده استانداردهای آن در زمینه حریم خصوصی به سراسر جهان صادر خواهد شد.
شرکتهای چندملیتیای نظیر فیسبوک، گوگل، آمازون، و بسیاری دیگر میبایست این مقررات را رعایت کنند. همچنین، هر کشوری که درصدد آن باشد که قرارداد تجاریای با اتحادیه اروپا منعقد کند می بایست الزامات GDRP را رعایت کند.
آرژانتین، ژاپن، کلمبیا، و کشورهای مختلف دیگر در پی آن هستند در زمینه حمایتگرایی دادهای، اتحادیه اروپا را الگوی خود قرار دهند.
تاثیر مقررات جدید بر عملیاتهای بلاکچین
در نگاه نخست ممکن است چنین به نظر برسد که مقرراتهای مختلف و بلاکچین در تضاد با یکدیگرند؛ اما آنها هدف نهایی مشترکی دارند: محافظت از دادهها. یکی از جذابترین ویژگیهای بلاک چین امنیت آن است؛ ایده اساسی این فناوری این است که به کاربرانی که یکدیگر را نمیشناسند یا به یکدیگر اعتماد ندارند امکان دهد تا دادههای مهم خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند، اما به نحوی که حمله سایبری به این دادهها یا دستکاری آنها دشوار باشد.
واقعیت امر نیز این است که دو مزیت جذاب امنیت و کارایی باعث استقبال دولتها و نهادهای دولتی از بلاک چین شده است.
به طور مثال، اخیرا قانونی در ورمونت (Vermont) به تصویب رسیده که استفاده از فناوری بلاک چین برای ثبت دادههای مربوط به املاک و سایر ثبتهای عمومی را مجاز کرده است.
در سال 2017، Nevada نخستین ایالتی بود که مالیات بستن بر عملیاتهای بلاک چین را ممنوع کرده و به این ترتیب کمک کرد تا بنیانی قانونی برای استفاده از اسناد و قراردادهای مستقر-در-بلاکچین ایجاد شود. در همان سال، ایالت آریزونا قانونی را برای رسمیت بخشیدن به امضاءها و قراردادهای هوشمند بلاک چین تصویب کرد.
دولت دبی بلندپروازانهترین طرح پیشگامانه را در این خصوص آغاز کرده است و بر آن است که این فناوری را به طور کامل اتخاذ کرده و تا سال 2020 به نخستین دولت بهرهمند از بلاک چین در جهان بدل شود.
شایان ذکر است که مباحثات حقوقی در این خصوص هنوز در آغاز راه میباشند چرا که هنوز بسیاری از مردم دنیا در تلاشاند تا به درکی از بلاکچین و طرز و کار آن برسند. برخی معتقدند که بلاک چین یک الگوریتم، ساختار فنی و فناوری است که که به قاعده و قانون تن نمیدهد؛ با این حال مقررات کنونی و آتی دقیقا آن سازمانها و شرکتهایی را هدف گرفتهاند که از فناوری بلاک چین استفاده میکنند و سر و کارشان با سوژههای دادهای است.
برخی دیگر میگویند که هرگونه مقررات در زمینه حمایتگرایی دادهای در تضاد با ذات فناوری بلاک چین خواهد بود؛ به طور مثال یکی از خصوصیات معماری فناوری بلاکچین این است که سولبق تراکنشها را نمیتوان تغییر داده یا حذف کرد، و این در تضاد است با “حق حذف کردن» که در GDRP گنجانده شده است.
10 راهکار فناورانه بلاکچین برای کسب و کار
برخی طرحهای پیشگامانه در پی یافتن راههایی برای آشتی دادن نهادهای مقرراتی با فناوری بلاک چین هستند. به طور مثال محققین و تحلیل گران کالج سلطنتی لندن، دانشگاه کرنل و HitHub بر روی پروژه Teechain کار میکنند که در اساس ترکیبی است از مفهوم «سختافزار مورد اعتماد» («محیطهای اجرای مورد اعتماد») (TEEها) و بلاک چین ؛ تکیه آن بر ساختاری است که در آن میتوان بدون دسترسی به بلاکچین زیربنایی، از حریم خصوصی دادهای در مقابل تهدیدها بیرونی محافظت کرده و دادهها را به صورت برون-زنجیرهای (خارج از زنجیره) ذخیرهسازی کرد.
همگان بر این باورند که بلاک چین یک فناوری نوآورانه است و بالقوه این توان را دارد که سببساز تغییرات مثبتی در صنایع مختلف گردد. برخی نیز معتقدند که بلاک چین راهکاری است امنیتی برای رفع نگرانیهای فزایندهای که در ارتباط با حریم خصوصی دادهای و حقوق مالکیت دادهها وجود دارد.
در عین حال، لازم است که همزمان با تغییرات ژرف ناشی از انقلاب دیجیتال در سراسر جهان، دولتها و نهادهای مقرراتی و تنظیمی نیز به فکر چارهای برای رفع دغدغهها و نگرانیها و محافظت از حقوق جوامع باشند.
موضوعی که هماکنون در کانون مباحثات جای گرفته، یافتن راهی برای آشتی دادن پیشرفت فناورانه با پیچیدگیهای و قانونی و حقوقی است، با این هدف که از حریم خصوصی افراد محافظت شود و در عین حال مانعی هم بر سر راه پیشرفت فناوریهای سایبری بوجود نیاید. از قدیم گفتهاند که احتیاج مادر اختراع است؛ امید که این بار نیز همینطور باشد.
